السيد الطباطبائي
273
مجموعه رسائل ( فارسى )
است سرشار از معارف گرانقدر و عالى ، اخلاق پسنديده و احكام فقهى ؛ و نيز پاسخگوى همهء نيازمندىهاى بنى آدم تا روز رستاخيز است . صفت اختصاصى يك سوره آن است كه هر يك از اغراض الهى وابسته به هدايت و دين حق را با بلاغت خارق العادهء خود بيان كند و اين صفت ، نيز غير از ديگر صفاتى است كه مجموعهء قرآن كريم بدان اختصاص دارد . تعدادى از سورهها نيز [ مثلًا ده يا بيست سوره ] داراى ويژگى خاصى هستند كه عبارت است از : بيان مقاصد و اغراض گوناگون ، به صورتى متنوع ، كه از احتمال اتفاق به دور است . وقتى خصم از معارضه با يك سوره عاجز شد ، تصور مىكند كه عجز و فروماندنش از معارضه با آن سوره ، به دليل آن است كه سورهء مورد نظر در سطحى عالى است ، و مردم از معارضه با آن ناتوان هستند [ البته ، نه بدان جهت كه كلام خداست و از سوى او نازل شده است ] بنابراين ، احتمال مىدهد كه در صورت فراهم شدن امكاناتى ، شايد معارضه امكانپذير باشد ، چنان كه گاهى افرادى از عهدهء انجام كارى مهم بر مىآيند ، و ديگران از انجام آن ناتوان مىمانند ؛ فى المثل ، مىگويد : همانطور كه بر حسب اتفاق و تصادف ، انسانى در جهان از همه قد بلندتر ، قد كوتاهتر ، شجاعتر ، سخاوتمندتر وترسوتر است ، و يا در هر صفتى از همهء مردم روى زمين برتر است ، اين سخن هم از همهء سخنان موجود در جهان شيواتر و زيباتر و گيراتر و برتر است ؛ در حالى كه همين خصم ، وقتى در مقام معارضه با سورههاى مختلف قرآنى برآيد ، و خود را در برابر همهء آنها ناتوان بيابد ، متوجه خواهد شد كه اتفاق و تصادفى در كار نيست ، بلكه واقعاً در برابر اين سخن ناتوان است و قدرت معارضه ندارد ؛ در نتيجه ، به محض مواجه شدن با خبرى در پى خبر ديگر و يا پرده برداشتن از حقايقى پس از حقايق ديگر ، احتمال تصادف را به كلى از سر بيرون مىكند ، و با يقين و باور قطعى بر اين كه قرآن كلام خداست - و به همين جهت ، قابل معارضه نيست - از ميدان معارضه شكست خورده باز مىگردد .